چنگ کودک

چنگ کودک

Picture of رابعه زند

رابعه زند

مدرس و پژوهشگر ساز قانون و چنگ‌های باستان

بر اساس استاندارد جهانی ،در کشور های پیشرفته آموزش موسیقی به کودکان از سنین کم به صورت الزامی و به عنوان یکی از دروس اصلی در همه مدارس آموزش داده میشود . چرا که دانش موسیقی خصوصا از سنین کم (قبل از آغاز به تحصیل ) باعث بهبود و تقویت هماهنگی دو نیم کره مغز میشود که همین امر در توانایی های فردی کودک چه به لحاظ کیفیت امور زندگی فردی و در چندین بعد، بازتاب پیدا میکند.به ویژه در زندگی امروزی به علت عدم تمرکز باز هم موسیقی حتی موثر تر از یوگا به تقویت و تمرکز حافظه کودک کمک می کند درسنین کمتر شروع آشنایی با موسیقی به صورت بازی ریتمیک می باشد و آموزش در برخی کشور ها با ساز پیانو (مینی پیانو) و در بسیاری از کشور های دیگر شروع فراگیری با متدی به نام ارف آغاز شده است و با ساز زایلافون که به لحاظ ساختاری شبیه به ساز بلز میباشد ولی اجزای چوب دارد و با دو مضراب (باگت) به صورت کوبه ای نواخته می شود و در ادامه برای به کار گیری انگشتان دیگر ساز فلوت ریکوردر آموزش داده میشود.

متاسفانه در کشور ما شروع فراگیری موسیقی کودک امری کاملا شخصی و به انتخاب والدین است؛به همین دلیل هر  خانوادە ای که تصمیم به  آموزش موسیقی فرزندش دارد، او را به آموزشگا های موسیقی بردە و درآنجا به  طور معمول ،موسیقی کودک با ساز بلز آغاز میشود .امروزە به دلیل  IQ  بالاتر،صبر کمتر و سبک زندگی سرعتی در بسیاری از موارد آموزش به ساز بلز ختم میشود که همین امر اولین دلیل برای جایگزین کردن سازی دیگر در موسیقی کودک شد . در ادامه با مقایسه و دلایل مختلف تاکید بر جایگزینی را بیشتر توضیح خواهیم داد.

این ساز جدید ،«چنگ کودک» نام دارد که طرح آن برگرفته از چنگهای ایران  باستان است اما ساختار آن به گونه ای طراحی شده است که کودک آن را به سادگی بنوازد.

دلایل استفادە از چنگ کودک به جای ساز بلز  بدین شرح است:

*ساز  بلز توسط چوبه هایی به نام  با گت نواخته میشود و کودک برای دست گرفتن  آنها، پنج انگشت خود را می بندد این موضوع موجب میشود انگشتان هنگام نوازندگی  حرکت  نداشته  باشند و برای نواختن ساز چنگ کودک،  با ید هر دە انگشت دو دست باز  باشد و  به کار گرفته شود؛ در نتیجه د یگر نیازی به نواختن  فلوت  بعد از ساز  بلز ،که  به دلیل آموختن   حرکات انگشتان بود، وجود ندارد. علاوە براین؛ در ادامه ی  یادگیری موسیقی و انتخاب ساز تخصصی، انگشتان کودک برای نواختن  با مهارت بیشتری آمادە خواهد بود.

*ساز  بلز سازی فلزی و رنگارنگ است که  با مضرابهایی( با گت)  پلاستیکی به صورت کوبه  ای نواخته میشود و دراکثر کودکان حس اسباب  بازی را تداعی می کند که همین امر  باعث می شود کودک  به این ساز آسیب برساند و مراقبت هایی که با ید از آن  به عنوان  یک ساز داشته  باشد را نپذیرد و  به اصطلاح خودمان حرمت ساز حفظ نمیشود و  در چنگ کودک که  کامل  با اجزای اصی یک ساز (چوب و سیم) ساخته شدە و  با اِ کل (استایل صحیح نوازندگی )  نواخته میشود پس روش مراقبت صحیح ازساز از همان کودکی آغاز می شود و چه بسا این ساز به عنوان یادگار از دوران موسیقی کودک ،باقی مانده و همانند اسباب بازی ها دور ریخته نمیشود . حتی در اکثر کودکان حس عاطفی میان ساز و نوازنده ایجاد می شود.

*بلز ساز فلزی و رنگارنگ است که دارای 12 نت میباشد و با دو مضراب پلاستیکی به صورت کوبه ای نواخته می شود . کلمه بلز در فارسی به معنای زنگ است که دقیقا صدای این ساز بنا به فلزی بودن آن تداعی صدای زنگ ها نیز است و همین صدا برای گوش نوازنده مبتدی (کودکان)بسیار مضر است چرا که آستانه شنوایی کودک به صورت غیر ارادی بالا می رود و به گوش کودک آسیب می رساندو در ادامه کودک برای انتخاب ساز اصلی به

مشکل بر می خورد . چنانچه وقتی یک سازی را انتخاب می کند به دلیل آستانه شنوایی بالا کنترل تاچ ندارد و محکمتر و با شدت بیش از حد مینوازد . در مقابل، نوازندگی با چنگ به دلیل لطافت صوتی ای که دارد همچنان گوش کودک را در سلامت نگه می دارد و بعد ها درانتخاب ساز تخصصی نیز توانایی کنترل تاچ را خواهد داشت .

*شدت صدای بلز و ناهنجاری صوتی که در اکثر کودکان وجود دارد باعث می شود که حتی خانواده های آنها درگیر آزردگی شنوایی از تمرینات کودک شوند در نتیجه مدت زمان تمرین در منزل کم خواهد شد ولی در چنگ لطافت صدا هیچ ممانعتی در زمان تمرین برای کودک و خانواده ایجاد نمی کند .

در چنگ کودک به دلیل آموزش کامل نت ها و کش ها و فعال شدن ده انگشت دیگر نیازی به دوره دوم آموزش نیست پس در دوره آموزش کوتاه تری برای انتخاب ساز تخصصی آماده شود . از لحاظ اقتصادی نیز ،چنگ کودک به دلیل جنس اجزای تشکیل دهنده نسبت به بلز و فلوت هزینه بیشتری دارد اما دوره آموزشی کوتاه تر آن به نفع اقتصاد خانواده می شود.